De Wet en de Stekels

De stekels van het Passend Onderwijs
Ik maak de balans op van 1 ½ jaar werken in de thuiszittersproblematiek. Nu de Wet Passend Onderwijs een jaarlang zou moeten werken ervaren helaas vele kinderen en hun ouders nog steeds nare gevolgen van een niet-passend onderwijssysteem. Als het Passend Onderwijs een plant was, dan zitten er een paar nare stekels op.
Leerplichtwet Het begint eigenlijk hier al, in de wetten die het onderwijs regelen. In Nederland geldt een unieke wet, namelijk de leerplichtwet. Dit is eigenlijk cactusschooldwang. Tegelijk is het leerrecht niet geregeld, ondanks het Kinderrechtenverdrag. Ouders moeten hun kind naar school sturen en als je dat niet doet, ben je strafbaar. Nederland is daarin uniek in de wereld, geen enkel ander land heeft zo’n idiote en beknellende wet. Ook bijvoorbeeld thuisonderwijs wordt in ons land te vuur en te zwaard uitgeroeid als was het een besmettelijke ziekte.
Jeugdzorg Als je kind langer dan 4 weken aaneengesloten niet naar school gaat, pleeg je als ouder een strafbaar feit. De leerplichtambtenaar kan je dan een procesverbaal aandoen, dan ben je verdachte en moet je voor de rechter verschijnen. Dat niet alleen, hij kan ook een melding doen bij de Kinderbescherming die vervolgens Jeugdzorg inschakelt, die je onder toezicht plaatst (OTS) of zelfs je kinderen uit huis plaatst (UHP). Dit zijn geen verhalen, dit gebeurt. In Nederland, een zich beschaafd noemend land. Je hoeft er niks voor te doen, het gebeurt allemaal geheel vanzelf. Voor je het weet staat er een medewerker van Jeugdzorg aan de deur. Je kind doet open, broertje en zusje komen nieuwsgierig kijken en de medewerker zegt “Hallo, ik ben die-en-die en ik ga jullie uit huis plaatsen”. Fantasie? Nee hoor waar gebeurd verhaal. Ik noem het georganiseerde kinderontvoering. Ik ken een aantal ouders bij wie dit is gebeurd. Dit zijn traumatische ervaringen, zowel voor het kind als voor de ouders. Dit veroorzaakt enorme psychische schade. Het doel wordt totaal voorbijgeschoten.
Leerplichtambtenaar Deze zou naar het hele plaatje moeten kijken, en zijn bevoegdheden en netwerk gebruiken om samen met de betrokkenen naar een bevredigende oplossing te zoeken. De hulpverlenende kant kiezen. In plaats daarvan speelt deze (in onze dossiers) vaak de rol van Bromsnor, die met plezier een procesverbaal uitschrijft en de ouder in de hoek zet, daarbij de school volledig buiten schot houdend.
Vooroordelen Een psycholoog die op je getraumatiseerde kind inpraat dat het toch vooral naar school moet. Uitspraken als “een beetje dwang is goed voor je kind, je zult zien dat het weer opknapt” of “kinderen zetten hun ouders onder druk en de ouders zijn te zwak om daar tegenin te gaan”. Ik heb dit zelf in de vele tientallen gesprekken met ouders die ik heb gevoerd, nooit ervaren. Dit zijn opvattingen uit lang vervlogen tijden. Kinderen willen graag naar school. Ze willen graag leren, en daar zijn hun vriendjes. Welk kind wil dag in dag uit thuis verblijven, verstoken van contact met leeftijdgenoten? En tegelijk verstoken van een toekomst?
Te laag plaatsen Een hardnekkige gewoonte van scholen is, om kinderen na zo’n periode thuis een niveau lager te plaatsen. Omdat ze dan zogenaamd meer kans hebben op succeservaringen. Ik geloof daar niet in. Kinderen raken dan juist gedemotiveerd en gaan onderpresteren.
Onkunde en onwil Scholen weten zich nogal erg snel “handelingsverlegen”. 90% Van alle scholen ontduiken de zo noodzakelijke, in de Wet vastgelegde zorgplicht. Is er wel gezocht naar mogelijkheden? Nee, want je krijgt zo’n brief meestal vrij snel na aanmelding thuis en er wordt niets duidelijk gemaakt over of de school wel heeft gezocht naar alternatieven. Dat begint op te vallen. Niemand verwacht dat een school meteen alle kennis en tools in huis heeft om je kind te ondersteunen. Daarom is de Wet Passend Onderwijs juist opgezet, om deze lacunes op een soepele manier te vullen. En vaak gaat dat ook prima, maar lang niet alle scholen doen daarin mee. Niet het gebrek aan kennis dat je in huis hebt, maar de onwil om te zoeken naar het invullen daarvan, is een van de stekels. Het zijn wederom de ouders (en het kind) die daar de wrange vruchten van plukken.

Wat dan wel?
Een aantal simpele en daadkrachtige maatregelen.
Leerplichtwet Deze moet natuurlijk worden afgeschaft. In plaats daarvan moet er een Leerrecht wet komen die het recht van kinderen op goed onderwijs garandeert. De onlangs aangenomen motie van Meenen-Siderius is een mooie stap in die richting! Daarnaast moet de rechtspositie van ouders in het onderwijs worden verbeterd. Er zijn vrijwel geen normale regelingen om je stem te laten horen, of een klacht in te dienen bijvoorbeeld als je kind wordt gepest en de school verzaakt.
Jeugdzorg De koppeling die er nu is, tussen schoolverzuim en ingrijpen door Jeugdzorg met alle rampzalige gevolgen vandien, moet verdwijnen.
Leerplichtambtenaar Deze functie moet echt worden omgebouwd tot een op oplossingen gerichte taak, meer in de sfeer van maatschappelijk werk. De bevoegdheid om ouders strafbaar te stellen moet verdwijnen.
Vooroordelen Investeringen om de mindset van betrokken professionals te veranderen en bij te sturen zijn noodzakelijk. Voorlichting door ervaringsdeskundige ouders moet een cultuuromslag teweegbrengen.
Te laag plaatsen Het zou scholen sieren zich te verdiepen in de leermotivatie van kinderen. Dan zal blijken dat deze politiek averechts werkt. Gewoon op het eigen prestatieniveau laten instromen en op de zwakkere onderdelen ondersteunen. Heel simpel, er is geld voor!
Onkunde en onwil Scholen: blijf doorzoeken naar de juiste ondersteuning! Die is er, heus. Neem ouders serieus. Luister naar ze. Zij kennen hun kind het beste. Laat zien dat je er echt moeite voor doet. Blijf in de dialoog, ook al lijkt een oplossing misschien ver weg. Er is echt altijd een oplossing, alleen moet je hem wel samen durven zoeken, ook als je het zelf niet weet.

Lex Hupe, oktober 2015

This entry was posted in Passend Onderwijs. Bookmark the permalink.

Comments are closed.